سايت تخصصي بازار و بازاريابي

شکل ۱-۱ : فرآیند تولید کالای جدید

شرکت ها باید کالاها و خدمات جدیدی را تولید و عرضه کنند . محصولات فعلی ، دوره عمر محدودی دارند وبالاخره روزی باید کالاهای جدیدی جایگزین آنها شوند. باید توجه داشت که کالاهای جدید هم ممکن است با شکست مواجه شوند . مخاطره ابداع و نوآوری ، به اندازه پاداش موفقیت آن است . رمز موفقیت ابداع و نوآوری ، در تلاش همه جانبه شرکت ، برنامه ریزی دقیق و حساب شده و فرآیند سیستماتیک تکوین و تولید کالای جدید است.

فرآیند تکوین و تولید کالای جدید ، واجد هشت مرحله است : ایده یابی ، غربال کردن ایده ها ، ایجاد مفهوم عینی و آزمایش مفهوم ، تهیه خط مشی بازاریابی ، تجزیه وتحلیل های اقتصادی ، تولید کالا ، آزمون بازار و تولید تجاری . هدف هر یک از این مراحل این است که معین شود آیا باید باز ، بر روی ایده کالا کار شود یا اینکه کلاً از آن صرفه نظر شود . شرکت در حقیقت به دنبال این است که احتمال قبولی ایده های ضعیف را به حداقل رساند و از عدم قبولی ایده های خوب جلوگیری کند.

شکل ۲-۱ : فروش و سودآوری در طول عمر کالا از آغاز تا انتها

هر کالا دارای دوره عمری  است . مسائل و مشکلات و موفقیت هایی که نصیب کالا می شود خود نشان دهنده مرحله ای از دوره عمر کالا است که آن کالا در آن قرار دارد. فروش یک کالای نمونه ، دارای منحنی به شکل S است و خود از پنج مرحله تشکیل می شود . دوره عمر یک کالا ، با مرحله تولید و معرفی کالا آغاز می شود . این مرحله ای است که شرکت به ایده کالا دست می یابد و آن را تولید می کند . مشخصه دوره معرفی کالا ، فروش و سود کم است ، چرا که کالا تازه وارد نظام توزیع شده است . اگر این مرحله با موفقیت همراه باشد ، کالا وارد مرحله رشد می شود . مشخصات مرحله رشد ، فروش و سود رو به افزایش است . در طول این دوره ، شرکت تلاش می کند ، کالا را پیشرفته تر کند . ورود به قسمت های جدید بازار و استفاده از کانال های توزیعی جدید از سایر اقداماتی است که شرکت در طول این دوره انجام می دهد . شرکت ، قیمت فروش خود را در همین مرحله اندکی پائین می آورد . مرحله بعدی ، مرحله بلوغ کالا است .در این مرحله رشد فروش رو به کندی می گذارد و سود تثبیت می شود . تحت این شرایط ، شرکت برای دستیابی به رشد فروش قبلی ، می تواند از خط مشی های خاصی استفاده کند . تغییر کالا ، توسعه بازار و تغییر در ترکیب عناصر بازاریابی از جمله اقداماتی است که شرکت در این مرحله پیش روی خود دارد . سرانجام ، کالا وارد  مرحله زوال می شود . در این مرحله ، فروش و سود تقلیل می یابند . در این مرحله وظیفه و مسئولیت اصلی شرکت ، شناسایی کالاهایی است که دوران زوال خود را طی می کنند . پس از شناخت این گونه کالاها ، مدیریت باید تصمیم بگیرد آیا این کالاها حفظ شوند یا برای بهره برداری از آنها باید برنامه خاصی اجرا شود و یا کلاً خط تولید آنها تعطیل شود ؟ در شورتی که رأی بر این قرار گیرد که خط تعطیل شود ، شرکت ، خط تولید را برای ادامه بهره برداری به شرکت دیگری می فروشد یا به ارزش قراضه ، آن را تبدیل به احسن می کند.

برگرفته از کتاب اصول بازاریابی ، نوشته فیلیپ کاتلر و گری آرمسترانگ ، ترجمه بهمن فروزنده ، نشر آموخته